Soyuq zəncir harada qırılır?

2–⁠8 °C-də, yəni soyuducu aralığında saxlanmalı olan məhsullar arasında bir çox vaksin, insulin və digər bioloji dərmanlar var. Bu məhsulların soyuq otaqda keçirdiyi müddət nadir hallarda problem yaradır. Problem məhsulun bir əldən digərinə keçdiyi anlardır.

Qırılma nöqtələri

Hər biri qısa sürür. Ölçülmədikcə heç biri görünmür.

Birincisi mal qəbuludur. Yük maşını rampaya yanaşır, paletlər boşaldılır və yoxlanılır. Yoxlama nə qədər uzansa, məhsul nəzarətsiz mühitdə bir o qədər çox gözləyir. Soyuq məhsulları qəbulda önə çəkmək, yəni gəlişi kimi yoxlayıb dərhal soyuq sahəyə keçirmək, bu gözləməni qısaldır.

Sifariş hazırlığı ikinci nöqtədir. Məhsul soyuq otağın kənarında yığılır və hazırlanırsa, hər sifariş kiçik, ancaq təkrarlanan bir maruz qalma yaradır.

Yükləmə və boşaltma zamanı əvvəlcədən soyudulmamış nəqliyyat vasitəsi və ya uzun müddət açıq qalan qapı, ən yaxşı qablaşdırmanı belə çətinliyə salır.

Daşınma zamanı, xüsusilə bir neçə dayanacaq nöqtəsi olan marşrutlarda, qapı hər açıldıqda yük bölməsi isinir.

Sonda təhvil anı gəlir. Məhsulun gəlişi ilə müştərinin soyuducusuna girdiyi an arasındakı müddət çox vaxt heç kimin qeydində olmur.

Donma da kənarlaşmadır

“Soyuq zəncir” deyildikdə insanların ağlına isinmə gəlir, halbuki həddindən artıq soyuq da zərər verir. Bəzi məhsullar, məsələn alüminium adyuvantlı vaksinlər, donduqda geri dönülməz şəkildə zədələnə bilər. Bu səbəbdən soyuducu akkumulyatorlar, məhsulu dondurmayacaq şəkildə, qablaşdırma təlimatında yazıldığı kimi şərtləndirilir.

Riski azaltmaq

Tədbirlərin çoxu sadədir; çətin olan onları hər dəfə tətbiq etməkdir:

• Nəzarət olunan mühitdən kənarda keçirilən vaxt qısa tutulur və qeydə alınır.
• Qablaşdırma və nəqliyyat vasitələri bu iş üçün təsdiqlənmişdir, yəni doğrulanmışdır.
• Data qeydediciləri məhsulla birlikdə yol gedir.
• Kənarlaşma olduqda nə ediləcəyini yazılı prosedur müəyyən edir.

Təhvil-təslimdə nə qeydə alınır?

Qırılma nöqtələrinin ortaq cəhəti məhsulun bir tərəfdən digərinə keçməsidir. Hər təhvil-təslimdə tutulan qısa qeyd, sonradan veriləcək bir çox sualın cavabını hazır saxlayır:

• nəqliyyat vasitəsinin gəliş saatı və məhsulun nəzarət olunan sahəyə giriş saatı,
• varsa, qeydedicinin vəziyyəti və göstərdiyi dəyərlər,
• qablaşdırmanın vəziyyəti: əzik, nəmlənmiş və ya açılmış karton qutuların olub-olmaması,
• məhsulu təhvil verən və təhvil alan şəxs.

Kənarlaşma olduqda bu qeydlər zaman xəttini yenidən qurmağı asanlaşdırır. Məhsulun hansı mərhələdə nə qədər müddət nəzarətsiz mühitdə qaldığı təxminlə deyil, qeydlə bilinir.

Kənarlaşma baş verdikdə

Qeydedici aralıqdan kənar bir dəyər göstərdikdə məhsul dərhal karantinə alınır: ayrı bir sahəyə köçürülür və sistemdə bloklanır. Qeydlər toplanır və məhsul sahibinə göndərilir. Məhsulun istifadə edilib-edilməyəcəyinə, sabitlik məlumatlarına əsasən, sahib qərar verir. Anbar bu qərarı heç vaxt tək başına vermir; nə məhsulu istifadəyə buraxır, nə də məhv edir.

Daşınmada kənarlaşmaların necə qiymətləndirildiyinə ayrı bir yazıda baxırıq. Anbarın öz daxilindəki temperatur fərqlərini görmək üçün isə temperatur xəritələnməsi aləti istifadə olunur.