Temperatur xəritələnməsi necə aparılır?
Temperatur xəritələnməsi saxlama sahəsində temperaturun necə paylandığını və isti və ya soyuq nöqtələrin harada yarandığını ölçür. Nəticə daimi sensorların hara qoyulacağını və sahənin hansı hissələrinin həssas məhsullara uyğun olmadığını göstərir.
Son yenilənmə:
Bu məzmun yalnız məlumat xarakteri daşıyır. O, normativ şərh, audit rəyi və ya məhsulunuz üçün saxlama təlimatı deyil. Əsas götürülən məhsulun təsdiq edilmiş etiketi və səlahiyyətli orqanın qüvvədə olan təlimatıdır.
Bir otağın termostatı düzgün dəyəri göstərə bilər, halbuki otaq hər nöqtədə eyni temperaturda olmaya bilər. Qapının yanı, tavana yaxın rəflər, soyutma qurğusunun qarşısı və günəş düşən divar bir-birindən fərqli davranır. Temperatur xəritələnməsi məhz bu fərqi ölçmək üçün aparılır.
Niyə lazımdır?
EU GDP təlimatları (bölmə 3.2.1) saxlama sahəsinin istifadəyə verilmədən əvvəl, təmsiledici şərait altında xəritələnməsini tələb edir. Daimi monitorinq cihazları sonra xəritələmənin ən böyük dəyişkənlik göstərdiyi nöqtələrə yerləşdirilir. Xəritələmə risk qiymətləndirməsinin müəyyən etdiyi aralıqlarla, həmçinin obyektdə və ya temperatur nəzarəti avadanlığında əhəmiyyətli dəyişiklik olduqda təkrarlanır.
Başqa sözlə, xəritələmə bir dəfəlik aparılıb unudulan iş deyil. O, sahənin bu günkü davranışını təsvir edir; sahə dəyişdikdə yenidən baxılmalıdır.
Hər ölçmədən əvvəl protokol
Yaxşı xəritələmə yazılı protokolla başlayır. Protokolda bunlar göstərilir:
- tədqiqatın məqsədi və əhatə etdiyi sahə,
- qəbul meyarı, yəni məhsulun saxlanmalı olduğu aralıq,
- hər sensorun harada yerləşəcəyini göstərən sxem,
- tədqiqatın nə qədər davam edəcəyi və hansı istismar şəraitində aparılacağı.
Ölçmələri sabit aralıqla qeyd aparan kalibrlənmiş data qeydediciləri həyata keçirir. Onların kalibrasiya sertifikatları da hesabata daxil edilir; sertifikatsız ölçmə heç kimin şərh edə bilmədiyi ölçmədir.
Sensorlar hara qoyulur?
Sahəni üç ölçülü düşünün. Qeydedicilər aşağı, orta və yuxarı səviyyələr üzrə yayılır. Tək bir nöqtədə toplanmır, birlikdə bütün sahəni təmsil edəcək şəkildə paylanır. Xüsusilə bu nöqtələr əhatə olunur:
- qapıların və yükləmə rampalarının yaxınlığı,
- xarici divarlar və pəncərələr boyunca,
- işıqlandırma, isitici və soyutma qurğularının ətrafı,
- müqayisə üçün sahənin ortası.
Rəf sistemi olan anbarlarda üst səviyyələrlə zəmin səviyyəsi arasındakı fərqə ayrıca diqqət yetirilir, çünki isti hava yuxarı qalxır və üst səviyyələr fərqli davrana bilər.
Nə qədər davam etməlidir?
Burada dəqiq gün sayından çox, doğru sual budur: tədqiqat sahənin normal işləyişini əhatə edirmi? Qapıların ən çox açıldığı saatlar, iş və qeyri-iş günləri, soyutma sisteminin işə düşüb dayandığı dövrlər qeydiyyat müddətinin içinə düşməlidir.
Xarici iqlimin təsir etdiyi sahələrdə xəritələmə həm isti, həm soyuq mövsümdə aparılır. Sahənin boş və dolu olduğu zaman fərqli davrana biləcəyi də nəzərə alınır.
Xəritələmə ilə davamlı monitorinq arasındakı fərq
Xəritələmə müəyyən bir dövrdə aparılan tədqiqatdır və sahənin necə davrandığını göstərir. Davamlı monitorinq isə hər gün, daimi sensorlarla aparılır və şəraitin qorunub-qorunmadığını göstərir.
İkisi bir-birini tamamlayır. Xəritələmə monitorinqin haradan aparılacağına qərar verir: daimi sensorlar xəritələmənin tapdığı ən isti və ən soyuq nöqtələrə qoyulur. Monitorinq məlumatları da zamanla yeni bir xəritələmənin lazım olub-olmadığını göstərə bilər.
Hesabat nəyi göstərməlidir?
Xam məlumatla yanaşı, xəritələmə hesabatı isti və soyuq nöqtələri, aralıqdan kənar ölçmələri və onların ehtimal olunan səbəblərini, daimi monitorinq sensorlarının hara qoyulacağını və həssas məhsullar üçün istifadə edilməməli zonaları göstərir. Yaxşı hesabat, növbəti şəxsin eyni tədqiqatı eyni şəkildə təkrarlaya biləcəyi qədər aydın yazılır.
Xəritələmənin GDP daxilindəki yerini GDP nədir? yazısında, məhsulun anbardan çıxdıqdan sonra qarşılaşdığı riskləri isə Soyuq zəncir harada qırılır? yazısında izah edirik.
Mənbələr
- WHO, Temperature mapping of storage areas, Technical supplement to WHO Technical Report Series No. 961, Annex 9 (2015)
- European Commission, EU GDP Guidelines (2013/C 343/01), section 3.2.1
Yalnız məlumat xarakteri daşıyır; normativ şərh və ya saxlama təlimatı deyil.