Lập bản đồ nhiệt độ được thực hiện như thế nào?
Lập bản đồ nhiệt độ đo cách nhiệt độ phân bố trong một khu vực lưu kho và vị trí hình thành các điểm nóng, điểm lạnh. Kết quả cho biết nên đặt cảm biến cố định ở đâu và khu vực nào không phù hợp với sản phẩm nhạy cảm.
Cập nhật lần cuối:
Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin. Đây không phải là diễn giải quy định, kết luận thanh tra hay hướng dẫn bảo quản cho sản phẩm của quý khách. Căn cứ áp dụng là nhãn đã được phê duyệt của sản phẩm và hướng dẫn hiện hành của cơ quan có thẩm quyền.
Nhiệt kế của một căn phòng có thể hiển thị đúng giá trị trong khi nhiệt độ thực tế trong phòng lại không đồng đều ở mọi vị trí. Khu vực gần cửa ra vào, các kệ gần trần, khoảng không trước một dàn lạnh và bức tường hứng nắng đều có nhiệt độ khác nhau. Lập bản đồ nhiệt độ được thực hiện để đo chính xác sự khác biệt đó.
Vì sao cần lập bản đồ nhiệt độ?
Hướng dẫn GDP của EU (mục 3.2.1) yêu cầu một khu vực lưu kho phải được lập bản đồ trước khi đưa vào sử dụng, trong điều kiện vận hành đại diện. Các thiết bị giám sát cố định sau đó được đặt tại nơi bản đồ cho thấy mức chênh lệch lớn nhất. Việc lập bản đồ được lặp lại theo chu kỳ xác định bằng đánh giá rủi ro, và bất cứ khi nào cơ sở hoặc thiết bị kiểm soát nhiệt độ của cơ sở thay đổi đáng kể.
Nói cách khác, lập bản đồ không phải là việc làm một lần. Nó mô tả cách khu vực đó vận hành ở hiện tại, và cần được thực hiện lại khi khu vực đó thay đổi.
Một đề cương trước khi đo
Việc lập bản đồ tốt bắt đầu bằng một đề cương bằng văn bản. Đề cương này nêu rõ:
- mục đích của nghiên cứu và khu vực nghiên cứu bao trùm,
- tiêu chí chấp nhận, tức là phạm vi nhiệt độ sản phẩm phải được bảo quản trong đó,
- sơ đồ bố trí vị trí từng cảm biến,
- nghiên cứu kéo dài bao lâu và trong điều kiện vận hành nào.
Số liệu đo được lấy từ các thiết bị ghi dữ liệu đã hiệu chuẩn, ghi nhận theo chu kỳ cố định. Giấy chứng nhận hiệu chuẩn của các thiết bị này cũng được đưa vào báo cáo; một số liệu không kèm giấy chứng nhận là số liệu không ai có thể diễn giải được.
Cảm biến được đặt ở đâu?
Hãy hình dung khu vực đó theo ba chiều không gian. Các thiết bị ghi dữ liệu được trải đều ở các mức thấp, giữa và cao. Chúng không tập trung tại một điểm mà được phân bố sao cho cùng nhau đại diện cho toàn bộ khu vực. Những điểm sau đặc biệt được chú ý:
- gần cửa ra vào và cửa xuất nhập hàng,
- dọc theo tường ngoài và cửa sổ,
- xung quanh đèn chiếu sáng, thiết bị sưởi và dàn lạnh,
- ở giữa khu vực, làm điểm đối chiếu.
Trong kho có hệ thống giá kệ, chênh lệch giữa các tầng trên cùng và mặt sàn cần được chú ý riêng, vì khí nóng bốc lên và các tầng trên có thể có nhiệt độ khác hẳn.
Nên đo trong bao lâu?
Thay vì ấn định một số ngày cố định, câu hỏi đúng cần đặt ra là liệu nghiên cứu có bao trùm hoạt động bình thường của khu vực đó hay không. Những khung giờ cửa mở nhiều nhất, ngày làm việc và ngày nghỉ, cùng chu kỳ hoạt động của hệ thống làm lạnh, tất cả đều cần nằm trong thời gian ghi nhận.
Ở nơi khí hậu bên ngoài ảnh hưởng đến khu vực lưu kho, việc lập bản đồ được thực hiện vào cả mùa nóng và mùa lạnh. Nghiên cứu cũng cần tính đến việc khu vực đó vận hành khác nhau khi trống hàng và khi đầy hàng.
Lập bản đồ và giám sát liên tục
Lập bản đồ là một nghiên cứu thực hiện trong một khoảng thời gian xác định, cho thấy cách một khu vực vận hành. Giám sát liên tục diễn ra mỗi ngày bằng các cảm biến cố định, cho thấy điều kiện có được duy trì hay không.
Hai việc này bổ sung cho nhau. Kết quả lập bản đồ quyết định vị trí giám sát: cảm biến cố định được đặt tại nơi bản đồ tìm thấy điểm nóng nhất và lạnh nhất. Theo thời gian, dữ liệu giám sát ngược lại có thể cho thấy khi nào cần lập bản đồ lại.
Báo cáo cần thể hiện những gì?
Bên cạnh số liệu thô, một báo cáo lập bản đồ cần thể hiện các điểm nóng và lạnh, mọi số liệu vượt ra ngoài phạm vi cùng nguyên nhân khả dĩ, vị trí nên đặt cảm biến giám sát cố định, và mọi khu vực không nên dùng cho sản phẩm nhạy cảm. Một báo cáo tốt được viết đủ rõ ràng để người thực hiện sau này có thể lặp lại đúng nghiên cứu đó theo đúng cách.
Vị trí của việc lập bản đồ trong khuôn khổ GDP được trình bày tại GDP là gì?, còn những rủi ro sản phẩm gặp phải sau khi rời kho được trình bày tại Chuỗi lạnh thường đứt gãy ở đâu?
Tài liệu tham khảo
- WHO, Temperature mapping of storage areas, Technical supplement to WHO Technical Report Series No. 961, Annex 9 (2015)
- European Commission, EU GDP Guidelines (2013/C 343/01), section 3.2.1
Chỉ nhằm cung cấp thông tin; không phải diễn giải quy định hay hướng dẫn bảo quản.