Độ ẩm, bao bì và bảo quản
Độ ẩm ảnh hưởng trực tiếp đến một số sản phẩm và gần như luôn ảnh hưởng đến bao bì: thùng carton mất độ bền trong không khí ẩm, nhãn hàng bong ra. Khi hàng lạnh gặp không khí ấm và ẩm, hơi nước sẽ ngưng tụ. Đó là lý do độ ẩm tương đối được giám sát cùng với nhiệt độ.
Cập nhật lần cuối:
Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin. Đây không phải là diễn giải quy định, kết luận thanh tra hay hướng dẫn bảo quản cho sản phẩm của quý khách. Căn cứ áp dụng là nhãn đã được phê duyệt của sản phẩm và hướng dẫn hiện hành của cơ quan có thẩm quyền.
Khi nói đến điều kiện bảo quản, nhiệt độ luôn được nhắc đến trước tiên. Độ ẩm thường chỉ được nhớ tới khi sự cố đã xảy ra: một thùng carton bị mềm, một pallet bị nghiêng, một nhãn hàng không ai đọc được nữa.
Độ ẩm tương đối nghĩa là gì?
Không khí luôn mang theo một lượng hơi nước nhất định. Độ ẩm tương đối là lượng hơi nước trong không khí, tính theo tỷ lệ phần trăm so với lượng tối đa không khí có thể giữ được ở nhiệt độ đó. Không khí ấm có thể giữ nhiều hơi nước hơn không khí lạnh. Vì vậy khi cùng một khối không khí nguội đi, độ ẩm tương đối của nó tăng lên, và đến một điểm nhất định, gọi là điểm sương, hơi nước bắt đầu ngưng tụ.
Mối quan hệ đó giải thích nhiều vấn đề về độ ẩm trong kho hàng. Cùng một khối không khí có thể cho độ ẩm tương đối rất khác nhau vào một buổi chiều nóng và một đêm mát.
Độ ẩm ảnh hưởng đến sản phẩm như thế nào?
Một số sản phẩm bị ảnh hưởng trực tiếp. Viên sủi bọt, một số loại bột và viên nang là những ví dụ quen thuộc. Với các sản phẩm này, lớp bảo vệ của bao bì rất quan trọng, nhưng chính bao bì cũng bị độ ẩm ảnh hưởng.
Bao bì và nhãn hàng
Thùng carton sóng mất khả năng chịu nén trong không khí ẩm. Khi xếp chồng, điều này khiến các thùng ở dưới cùng bị bẹp và pallet bị nghiêng, thậm chí đổ.
Độ ẩm cũng làm giảm độ bám dính của nhãn. Một thùng hàng mà số lô hoặc hạn sử dụng không còn đọc được là một vấn đề đối với khả năng truy xuất.
Ngưng tụ hơi nước
Khi hàng lạnh gặp không khí ấm và ẩm, hơi nước trong không khí đó ngưng tụ trên bề mặt hàng hóa. Những giọt nước trên một pallet vừa rời khỏi phòng lạnh chính là hiện tượng này. Một thùng carton bị ướt sẽ mất độ bền và khiến nhãn hàng gặp rủi ro.
Cách khắc phục rất đơn giản nhưng cần kiên nhẫn: để hàng lạnh đạt nhiệt độ phòng trong khi vẫn còn nguyên bao bì kín, chỉ mở bao bì sau khi đó.
“Nơi khô ráo” nghĩa là gì?
“Bảo quản nơi khô ráo” là cụm từ thường gặp trên nhãn hàng, nghe có vẻ mơ hồ. Dược điển Hoa Kỳ (USP), chương <659>, định nghĩa nơi khô ráo là nơi không vượt quá 40% độ ẩm tương đối trung bình ở 20 °C, hoặc áp suất hơi nước tương đương ở các nhiệt độ khác. Định nghĩa đó biến cụm từ trên nhãn thành một điều kiện có thể đo được.
Cần làm gì trong thực tế
Một vài thói quen đơn giản có thể ngăn ngừa phần lớn rắc rối do độ ẩm gây ra:
- Độ ẩm tương đối được ghi lại cùng với nhiệt độ. Nhiều thiết bị ghi dữ liệu có thể đo cả hai cùng lúc.
- Hàng hóa được đặt sao cho không chạm sàn cũng không chạm tường.
- Cửa xuất nhập không mở lâu hơn mức cần thiết, vì trong thời tiết ẩm, không khí bên ngoài mang theo hơi ẩm vào trong.
- Máy hút ẩm được sử dụng khi cần thiết.
- Cụm từ “nơi khô ráo” trên nhãn được xem là một điều kiện cần giám sát, không phải một ghi chú.
Độ ẩm trong một khu vực cũng có thể được đo trong quá trình lập bản đồ nhiệt độ. Hiện tượng ngưng tụ xuất hiện trong vận chuyển hàng lạnh như thế nào được trình bày tại Chuỗi lạnh thường đứt gãy ở đâu?
Tài liệu tham khảo
- USP General Chapter <659>, Packaging and Storage Requirements
- WHO Technical Report Series No. 1025, Annex 7: Good storage and distribution practices for medical products (2020)
Chỉ nhằm cung cấp thông tin; không phải diễn giải quy định hay hướng dẫn bảo quản.