Depolama ve dağıtım sözlüğü

İlaç ve tıbbi ürünlerin depolanması ve dağıtımı üzerine konuşurken sık kullanılan terimleri burada kısaca açıklıyoruz. Bir terim ayrıntılı bir yazıda ele alındıysa, açıklamanın sonunda o yazıya bağlantı var.

3PL

Üçüncü taraf lojistik. Bir firmanın depolama, sipariş hazırlama ve çoğu zaman sevkiyat yönetimini sözleşmeyle uzman bir lojistik firmasına devretmesi. Ayrıntılar: 3PL nedir?

CAPA

Düzeltici ve önleyici faaliyet. Bir sapmanın kök nedeni bulunduktan sonra aynı sorunun tekrarlanmaması için alınan önlemler ve bunların etkisinin izlenmesi.

Çapraz sevkiyat

Gelen malın depoda stoklanmadan, kısa bir ayrıştırmanın ardından doğrudan çıkış araçlarına aktarılması. İngilizcede cross-docking olarak geçer.

FEFO

Son kullanma tarihi ilk dolan ilk çıkar (first expiry, first out). İlaç stokunun dönüşünde esas alınan kural. Ayrıntılar: FEFO ve parti izlenebilirliği

FIFO

İlk giren ilk çıkar (first in, first out). Depoya ilk gelen stokun ilk sevk edilmesi.

GDP

İyi Dağıtım Uygulamaları. İlacın üreticiden çıktıktan sonra depolanması ve taşınması sırasında kalitesini koruyan kurallar bütünü. Ayrıntılar: GDP nedir?

Geri çağırma

Kalite ya da güvenlik sorunu olan bir partinin piyasadan toplanması. Hızı, parti kayıtlarının eksiksiz olmasına bağlıdır. Ayrıntılar: Geri çağırmaya hazırlık

Geri çağırma tatbikatı

Gerçek bir geri çağırma olmadan, seçilen bir partinin kayıtlar üzerinden izlenerek geri çağırma düzeninin sınanması.

GMP

İyi Üretim Uygulamaları. İlaç ve benzeri ürünlerin üretiminde kaliteyi güvence altına alan kurallar; GDP’nin üretim tarafındaki karşılığı.

İTS

İlaç Takip Sistemi. Türkiye’de her ilaç kutusunun karekodla izlendiği, TİTCK’nın işlettiği sistem. Ayrıntılar: İTS ve depo

Kalibrasyon

Bir ölçüm cihazının okuduğu değerin izlenebilir bir referansla karşılaştırılarak doğrulanması. Sıcaklık kaydedicileri belirli aralıklarla kalibre edilir.

Karantina

Kullanım ya da satış kararı bekleyen stokun ayrı bir alanda tutulması ve sistemde bloke edilmesi.

Kesim saati

Aynı gün sevk edilecek siparişlerin depoya en geç ulaşması gereken saat.

KPI

Temel performans göstergesi. Sipariş doğruluğu, zamanında sevkiyat ya da stok doğruluğu gibi, tanımı önceden yazılı ölçüler. Ayrıntılar: Depo performansı nasıl ölçülür?

Palet yeri

Rafta bir paletin kapladığı yer; depolama bedelinde sık kullanılan birim.

Parti (lot)

Aynı üretim sürecinde üretilen ve aynı parti numarasını taşıyan ürün grubu. Depoda kabul, stok ve sevkiyat bu numarayla izlenir.

Sapma

Tanımlı bir koşuldan ya da prosedürden ayrılma. Sapmalar kaydedilir, incelenir ve gerektiğinde CAPA ile sonuçlanır.

Seri numaralandırma

Her satış biriminin, örneğin her kutunun, kendine özgü bir seri numarasıyla işaretlenmesi. Türkiye’de ilaçta İTS bu ilkeye dayanır.

Sıcaklık haritalama

Bir depolama alanında sıcaklığın nasıl dağıldığının ölçülmesi; kalıcı sensörlerin yerini belirler. Ayrıntılar: Sıcaklık haritalama nasıl yapılır?

Sıcaklık sapması

Ürünün etiket koşulunun dışında bir sıcaklığa maruz kalması. Ürünün kullanılıp kullanılamayacağına stabilite verisine bakarak ürün sahibi karar verir. Ayrıntılar: Taşımada sıcaklık sapmaları

Sipariş satırı

Bir siparişte ayrı bir ürün ya da parti için açılan satır; sipariş hazırlamada sık kullanılan ölçü.

SLA

Hizmet seviyesi anlaşması. Hizmet veren ile hizmet alan arasında hangi hizmetin hangi ölçülerle verileceğini tanımlayan yazılı anlaşma.

Son kullanma tarihi

Ürünün, etiket koşulunda saklandığı sürece belirtilen niteliklerini koruduğu son tarih.

Soğuk zincir

Sıcaklığa duyarlı bir ürünün üretimden kullanıma kadar etiket aralığında kalmasını sağlayan depolama, taşıma ve devir teslim halkaları. Ayrıntılar: Soğuk zincir nedir?

UDI

Tekil cihaz tanımlayıcısı. Tıbbi cihazlara model ve üretim bilgisi taşıyan bir kimlik veren sistem. Ayrıntılar: Tıbbi cihaz depolama

ÜTS

Ürün Takip Sistemi. Türkiye’de tıbbi cihazların kaydedildiği ve hareketlerinin bildirildiği sistem.

Veri kaydedici

Sıcaklığı, kimi zaman da nemi belirli aralıklarla ölçüp kaydeden cihaz; depoda ve taşımada kullanılır.